Lạm thu phí trong trường học: Vấn nạn nhức nhối của phụ huynh hiện nay
1. Thực trạng đáng lo ngại
Trong nhiều năm trở lại đây, tình trạng lạm thu phí trong các cơ sở giáo dục từ mầm non đến trung học phổ thông đã trở thành nỗi ám ảnh đối với phụ huynh mỗi khi bắt đầu năm học mới. Bên cạnh những khoản thu chính đáng như học phí, tiền bảo hiểm y tế, quỹ đoàn – đội…, nhiều trường còn đặt ra thêm hàng loạt khoản thu không bắt buộc hoặc “tự nghĩ ra” mà không có văn bản pháp lý rõ ràng.
Các khoản thu thường thấy gồm:
Tiền xây dựng, sửa chữa cơ sở vật chất, mặc dù Nhà nước đã cấp ngân sách.
Tiền điều hòa, quạt, rèm cửa, camera giám sát, thậm chí cả máy chiếu, ti-vi.
Quỹ lớp, quỹ trường, thu với mức cao, có nơi lên đến vài triệu đồng/học sinh.
Các khoản xã hội hóa giáo dục nhưng thực chất là ép buộc phụ huynh phải đóng góp.
Tiền học thêm, tiền bồi dưỡng giáo viên được biến tướng dưới nhiều hình thức.
Ở một số nơi, giáo viên chủ nhiệm còn gây áp lực tinh thần đối với phụ huynh: nếu không đóng đầy đủ thì con em có thể bị “ghi tên”, “phân biệt đối xử” hoặc xếp loại hạnh kiểm thấp. Điều này càng khiến nhiều phụ huynh rơi vào tình cảnh khó xử.
2. Nguyên nhân của tình trạng lạm thu
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này:
Ngân sách phân bổ chưa đồng đều: Một số trường thiếu kinh phí để sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất, dẫn đến việc vận động phụ huynh “xã hội hóa”.
Tư duy thành tích, bệnh hình thức: Nhiều trường muốn xây dựng hình ảnh “trường chuẩn”, “trường điểm” nên mạnh tay kêu gọi phụ huynh đóng góp.
Thiếu giám sát chặt chẽ từ các cơ quan quản lý giáo dục và chính quyền địa phương, tạo kẽ hở cho lạm thu tồn tại.
Tâm lý ngại va chạm của phụ huynh: nhiều người dù bức xúc nhưng vẫn “ngậm bồ hòn làm ngọt” vì lo con bị ảnh hưởng.
3. Hệ lụy đối với phụ huynh và xã hội
Gánh nặng tài chính: Với những gia đình có thu nhập trung bình hoặc ở vùng nông thôn, việc phải chi trả hàng loạt khoản tiền ngay đầu năm học là áp lực rất lớn.
Bất bình đẳng giáo dục: Con em của gia đình nghèo dễ bị mặc cảm, bị phân biệt vì không đủ khả năng đóng góp.
Mất niềm tin vào ngành giáo dục: Khi lạm thu trở thành “luật bất thành văn”, phụ huynh cảm thấy mệt mỏi, mất niềm tin vào tính công bằng, minh bạch của nhà trường.
Ảnh hưởng đến mối quan hệ thầy – trò: Thay vì là người truyền thụ tri thức, giáo viên đôi khi bị nhìn nhận như người “thu tiền”, gây tổn hại đến hình ảnh và uy tín của nghề giáo.
4. Nỗ lực chấn chỉnh và giải pháp
Nhà nước và Bộ Giáo dục & Đào tạo đã nhiều lần ban hành văn bản nghiêm cấm lạm thu, yêu cầu các trường công khai, minh bạch trong việc thu – chi. Tuy nhiên, trên thực tế, tình trạng này vẫn tái diễn dưới nhiều hình thức tinh vi hơn.
Một số giải pháp cần được thực hiện đồng bộ:
Tăng cường thanh tra, giám sát: Các cơ quan chức năng cần kiểm tra thường xuyên, xử lý nghiêm những trường hợp lạm thu.
Công khai minh bạch tài chính: Mọi khoản thu – chi phải được công khai, có sự giám sát của ban đại diện cha mẹ học sinh.
Nâng cao vai trò phụ huynh: Phụ huynh cần mạnh dạn lên tiếng khi phát hiện lạm thu, tránh tâm lý cam chịu.
Bảo đảm ngân sách cho giáo dục: Nhà nước cần phân bổ hợp lý ngân sách để các trường không phải tìm cách “bù đắp” từ phụ huynh.
Thay đổi tư duy giáo dục: Cần hướng đến chất lượng thực sự thay vì chạy theo hình thức, giảm bớt áp lực “trường chuẩn, lớp chuẩn” dẫn đến lạm thu.
5. Kết luận
Lạm thu trong trường học là một vấn nạn kéo dài, gây nhức nhối trong xã hội và làm xói mòn niềm tin của phụ huynh vào hệ thống giáo dục. Để chấm dứt tình trạng này, cần sự vào cuộc mạnh mẽ của cơ quan quản lý, sự minh bạch từ phía nhà trường, và đặc biệt là sự đoàn kết, thẳng thắn của phụ huynh.
Chỉ khi những khoản đóng góp trở về đúng bản chất – tự nguyện, minh bạch, công bằng – thì môi trường giáo dục mới thật sự trong sạch, đúng nghĩa là “nơi gieo tri thức chứ không phải gánh nặng tài chính”.
Nguồn: Ếch Con https://meopingping.blogspot.com/
0 Comments